At yarışında handikap ne demek?
“Handikap” kelimesi farklı yerlerde farklı anlamlarda kullanılır. Günlük dilde dezavantaj demektir. Golfte ve iddaada da kendi anlamları vardır. Bu sayfa yalnızca at yarışındaki anlamını anlatır.
At yarışında handikap koşusunun amacı, farklı yetenekteki atların şansını dengelemektir. Bunun için her ata bir handikap puanı verilir. Handikap koşularında atların taşıyacağı kilo da bu dengeyi kurmak için belirlenir. Kaç puana kaç kilo verildiğine dair bir formül bu sayfada yoktur; her koşunun sıkletleri TJK programında yazar.
Handikap puanı (HP)
Handikap puanını TJK’nın handikaperleri, atın yarışlardaki performansına göre verir. Puan 1 ile 140 arasındadır. TJK’nın terimler sözlüğüne göre bir at, en az 3 koşuya katıldıktan ya da bir koşu kazandıktan sonra puan alır.
Bültende puan HP sütununda yazar. Yarış Günü bülteninde puanı olmayan atlarda HP yerine “–” görünür. Diğer sütunlar için bülten nasıl okunur rehberine bakın.
Handikap koşuları: Handikap 15, 16, 17…
Handikap koşuları, handikap puanları belirli bir aralıkta olan atların katıldığı koşulardır. Programda “Handikap 15”, “Handikap 16”, “Handikap 17” gibi adlarla görünürler. Koşu adındaki sayı, koşunun hangi puan aralığı sınıfına ait olduğunu gösterir.
Her sınıfın puan aralığı TJK’nın yayımladığı tabloda yer alır ve yıldan yıla değişebilir. Örneğin TJK’nın 2024 Genel Hükümleri ile eklenen G3-Handikap koşularının puan aralığı 71–110’dur. Diğer sınıfların güncel aralıkları için TJK’nın tablosuna bakın.
Handikap ve kilo ilişkisi
Handikap koşularında her atın taşıyacağı kilo (sıklet) programda yazar. TJK’nın Genel Hükümlerinden iki kural:
- 2024 hükümlerine göre Handikap 22, Handikap 24 ve G3-Handikap koşularında azami sıklet 61 kg’dır.
- 2026 hükümlerine göre aprantiler 13, 14, 15, 16, 17 ve 21 Handikap koşularında kilo indiriminden yararlanır. Ayrıntı için apranti ne demek?
Bir atın koşu şartındaki kilonun üstünde kilo taşıması bültende “fazla kilo” olarak gösterilir. TJK programında “+0.50 Fazla Kilo” gibi yazar; Yarış Günü’nde turuncu bir “+” ile görünür.
Azami sıklet kuralı 2024 yılına aittir; sonraki yıllarda değişmiş olabilir. Güncel metin için TJK’nın yıllık Genel Hükümlerine bakın.
Serbest handikap
Serbest handikap, 2 yaşlı İngiliz ve Arap taylarından handikap puanı 45’in üzerinde olanlar için kilo verilen bir koşu türüdür. Bu koşudaki kilolar TJK tarafından ayrıca ilan edilir.
Bültende handikap: örnek
Aşağıda gerçek bir handikap koşusunun atları HP’ye göre sıralı. Bültende HP ve kilo sütunları bu şekilde yan yana okunur. Koşunun tamamı için İstanbul 2. koşu sayfasına bakabilirsiniz.